چگونه دیابت نوع ۱ را برای کودک توضیح دهیم؟
کودک درباره دیابت نوع ۱ و انسولین چه چیزهایی باید بداند؟
کودک باید متناسب با سنش بداند که بدن از گلوکز یا قند خون برای تأمین انرژی استفاده می‌کند، انسولین به استفاده از آن کمک می‌کند و در دیابت نوع ۱ بدن انسولین کافی نمی‌سازد. همچنین مهم است بداند ابتلا به دیابت تقصیر او نیست و هر زمان سؤال یا نگرانی داشت یا احساس ناخوشی کرد، می‌تواند از والدین و مراقبانش کمک بگیرد.
پیش از نمایش ویدیو به کودک
پیشنهاد می‌کنیم پیش از اینکه این ویدیو را همراه فرزندتان تماشا کنید، ابتدا متن درس را بخوانید تا برای پاسخ‌گویی به سؤال‌ها، کنجکاوی‌ها و نگرانی‌های احتمالی او آمادگی کافی داشته باشید. جواب مناسب برای سؤالات معمول کودکان را در متن آورده‌ایم.
۱. برای تماشای این ویدیو با کودک چه نکاتی را در نظر بگیریم؟
کودکان ممکن است درباره دیابت خود سؤال‌های زیادی داشته باشند:
- چرا دیابت گرفته‌ام؟
- چرا باید انسولین بزنم؟
- کاری کردم که باعث باعث شده مریض بشم؟
شاید شما هم گاهی ندانید چطور به این سؤال‌ها پاسخ دهید؛ به‌خصوص وقتی می‌خواهید موضوعی پزشکی را با زبانی ساده و قابل فهم برای یک کودک خردسال توضیح دهید.
ویدیوی این درس با کمک یک داستان کودکانه، شخصیت‌های کارتونی و مثال‌های ساده، فرصتی فراهم می‌کند تا فرزندتان با دیابت نوع ۱ و نقش انسولین در بدن آشنا شود.
البته قرار نیست کودک با یک‌بار تماشای ویدئو همه‌چیز را یاد بگیرد. همراهی شما، گوش‌دادن به سؤال‌هایش و فرصتی که برای صحبت کردن در اختیار او می‌گذارید، به اندازهٔ خود ویدیو اهمیت دارد.
تماشای این ویدیو برای چه سنی مناسب است؟
داستان و فضای کودکانه این ویدئو برای کودکان حدود ۵ تا ۱۰ سال مناسب‌تر است. البته شما فرزندتان را بهتر می‌شناسید؛ پس علاوه بر سن، میزان درک، علاقه و آمادگی او را هم در نظر بگیرید.
اگر فرزندتان بیش از ۱۰ سال دارد، ممکن است فضای ویدیو برایش بیش از حد کودکانه باشد. در این صورت، همچنان می‌توانید از توضیحات و پاسخ‌های پیشنهادی همین درس برای گفت‌وگویی متناسب با سن او کمک بگیرید.
این آموزش فقط مخصوص کودکانی نیست که به‌تازگی دیابت نوع ۱ آن‌ها تشخیص داده شده است؛ حتی اگر فرزندتان مدتی است با دیابت زندگی می‌کند، ممکن است هنوز دربارهٔ علت بیماری یا نیاز به انسولین سؤال‌هایی داشته باشد.
چه زمانی برای تماشای ویدیو با کودک مناسب‌تر است؟
- بهتر است زمانی را انتخاب کنید که فرزندتان آرام است، خسته یا بسیار ناراحت نیست و برای تماشای یک داستان آمادگی دارد.
- محیطی نسبتاً آرام فراهم کنید و اگر امکانش هست، زمانی را انتخاب کنید که بعد از ویدیو هم فرصت کوتاهی برای صحبت کردن داشته باشید.
- اگر کودک در آن لحظه علاقه‌ای به تماشای ویدیوی داستانی ندارد، اصرار نکنید. می‌توانید در فرصت مناسب دیگری دوباره به او پیشنهاد دهید.
- پیش از نمایش ویدیو به کودک، خودتان یک بار آن را ببینید و پاسخ‌های پیشنهادی این راهنما را مرور کنید تا برای یک گفت‌وگوی مفید و مناسب آماده باشید.
به یاد داشته باشید: برای صحبت با فرزندتان لازم نیست تمام جزئیات پزشکی دیابت را بدانید یا برای هر سؤالی فوراً پاسخ آماده داشته باشید. همین که مفاهیم اصلی را درست و ساده توضیح دهید، با حوصله به حرف‌هایش گوش کنید و در صورت نیاز از متخصصان کمک بگیرید، شروع خوبی است.
۲. دیابت نوع ۱ را چگونه برای کودک توضیح دهیم و به سؤال‌هایش پاسخ دهیم؟
برای آموزش دیابت نوع ۱ به کودک، بهتر است از چیزهایی شروع کنید که برایش آشنا و قابل تصور هستند.
لازم نیست گفت‌وگو را با توضیحات طولانی درباره سیستم ایمنی یا عملکرد لوزالمعده آغاز کنید. می‌توانید ابتدا از مفاهیم ساده کمک بگیرید و هر وقت کودک علاقه یا کنجکاوی بیشتری نشان داد، توضیحات را کامل‌تر کنید.
ویدیوی این درس چهار پیام اصلی برای کودک دارد که بهتر است هنگام صحبت با فرزندتان و پاسخ به سؤالاتش در نظر داشته باشید:
۱. بدن از گلوکز یا قند خون برای تأمین انرژی استفاده می‌کند.
۲. انسولین به بدن کمک می‌کند از قند خون استفاده کند.
۳. ابتلا به دیابت نوع ۱ تقصیر کودک نیست.
۴. کودک می‌تواند سؤال بپرسد و از دیگران کمک بگیرد.
اگر فرزندتان درباره دیابت سؤال کرد، چه بگویید؟
کودکان ممکن است درباره دیابت خود سؤال‌های متفاوتی داشته باشند. بعضی می‌خواهند بدانند در بدنشان چه اتفاقی می‌افتد، بعضی درباره انسولین کنجکاوند و بعضی ممکن است نگران باشند که شاید خودشان باعث بیماری شده‌اند.
در ادامه، چند سؤال احتمالی و پاسخ پیشنهادی آورده‌ایم تا اگر فرزندتان آن‌ها را مطرح کرد، با آمادگی بیشتری پاسخ دهید.
قرار نیست تمام این سؤال‌ها را خودتان از کودک بپرسید یا تمام پاسخ‌ها را یک‌باره برایش توضیح دهید. بهتر است اجازه دهید سؤال‌ها و علاقه خود او مسیر گفت‌وگو را مشخص کنند.
۱- چرا من دیابت گرفتم؟
برای کودکان ۵ تا ۷ سال:
«ما دقیق نمی‌دونیم چرا بعضی آدم‌ها دیابت نوع یک می‌گیرن. اما یه چیز رو مطمئنیم: تو هیچ کار اشتباهی نکردی که باعث دیابتت شده باشه.»
برای کودکان بالای ۷ سال:
«توی بدن ما یه سیستم دفاعی وجود داره که ازمون محافظت می‌کنه. بعضی وقت‌ها این سیستم اشتباه می‌کنه. در دیابت نوع یک، به سلول‌هایی که انسولین می‌سازن آسیب می‌رسونه. هنوز دقیق نمی‌دونیم چرا این اتفاق برای بعضی آدم‌ها می‌افته. اما می‌دونیم که تقصیر تو یا ما نیست.»
گاهی کودک با پرسیدن «چرا من؟» فقط دنبال توضیح علمی نیست؛ شاید از اینکه دیابت دارد ناراحت یا عصبانی باشد.
اگر احساس کردید چنین نگرانی‌ای دارد، لازم نیست فوراً توضیحات بیشتری بدهید. می‌توانید کنارش بمانید و به حرف‌هایش گوش کنید.
۲- چون شیرینی خوردم دیابت گرفتم؟
«نه عزیزم. تو به خاطر شیرینی خوردن دیابت نوع یک نگرفتی. هیچ غذایی که خوردی باعث نشده بدنت به دیابت نوع یک مبتلا بشه.»
برای کودکان بزرگتر، اگر سؤال بیشتری داشتند:
«بعضی غذاها می‌تونن قند خون رو بالا ببرن و برای همین باید موقع خوردنشون به برنامه مراقبت از دیابت توجه کنیم. اما این موضوع با علت به وجود اومدن دیابت نوع یک فرق داره.»
بهتر است کودک بداند که رعایت برنامه غذایی و مراقبت از قند خون مهم است، اما این موضوع به معنای مقصربودن او در ابتلا به دیابت نیست.
۳- کار بدی کردم که دیابت گرفتم؟
«نه، اصلاً. تو هیچ کار بدی نکردی که باعث دیابتت شده باشه. دیابت به این ربطی نداره که بچهٔ خوبی بودی یا نه.»
اگر کودک چنین سؤالی پرسید، بهتر است با آرامش و قاطعیت پاسخ دهید.
اما اگر خودش چنین سؤالی نپرسیده و نشانه‌ای از چنین تصوری در او نمی‌بینید، لازم نیست این موضوع را مطرح کنید.
۴- چرا باید انسولین بزنم؟
برای کودکان ۵ تا حدود ۹ ساله:
«یادت هست توی داستان ویدیو انسولین به قندها کمک کرد وارد سلول‌ها بشن؟ توی بدن تو هم انسولین همین‌طوری به قندها کمک می‌کنه. چون بدنت انسولین کافی نداره، ما کمک می‌کنیم انسولین به بدنت برسه.»
برای کودکان بزرگتر:
«بدنت برای اینکه بتونه از قند خون استفاده کنه، به انسولین نیاز داره. توی دیابت نوع یک، بدن انسولین کافی نمی‌سازه. برای همین با قلم یا پمپ (یا هر روشی که استفاده می‌کنید) انسولین رو به بدنت می‌رسونیم.»
اگر فرزندتان درباره وسیله‌ای که برای دریافت انسولین استفاده می‌کند کنجکاو شد، می‌توانید با اشاره به همان وسیله، توضیحتان را ملموس‌تر کنید.
۵- تا کی باید انسولین بگیرم؟
برای کودکان ۵ تا حدود ۸ سال:
«بدنت هر روز برای بازی کردن به انسولین نیاز داره و ما هر روز کمک می‌کنیم انسولینش رو بگیره که بتونی راحت بازی کنی. این مراقبت برای مدت خیلی طولانی ادامه داره، حتی وقتی بزرگتر بشی. ما هم کنارت هستیم تا کمکت کنیم.»
برای کودکان بزرگتر:
«دیابت نوع یک معمولاً برای تمام زندگی با آدم می‌مونه و بدن به انسولین نیاز داره. برای همین باید هر روز طبق برنامه درمانت انسولین بگیری. شاید با بزرگ‌ترشدنت روش دریافت انسولینت تغییر کنه، ولی نیاز بدنت به انسولین ادامه داره.»
شنیدن اینکه دریافت انسولین ادامه‌دار است، ممکن است برای بعضی کودکان ناراحت‌کننده باشد.
اگر فرزندتان ناراحت شد، می‌توانید با مهربانی بپرسید:
«کدوم قسمت انسولین گرفتن بیشتر اذیتت می‌کنه؟»
لازم نیست نگرانی او را همان لحظه برطرف کنید. گاهی همین که بداند می‌تواند درباره سختی‌هایش حرف بزند، اهمیت زیادی دارد.
۶- انسولین باعث می‌شه دیابتم خوب بشه؟
برای کودکان ۵ تا حدود ۷ سال:
«انسولین کمک می‌کنه بدنت از قند خون بهتر استفاده کنه و سالم بمونی. ولی انسولین باعث نمی‌شه دیابت از بین بره. برای همین باید به مراقبت از بدنت ادامه بدیم.»
برای کودکان بزرگتر:
«انسولین دیابت نوع یک رو از بین نمی‌بره، اما کمک می‌کنه قند خونت رو بهتر مدیریت کنیم و بدنت سالم بمونه. پزشک‌ها و دانشمندها هنوز دارن درباره درمان‌های تازه تحقیق می‌کنن، ولی فعلاً انسولین بخش ضروری مراقبت از دیابت نوع یکه.»
در پاسخ به این سؤال، بهتر است هم صادق باشید و هم امیدوارکننده صحبت کنید؛ بدون اینکه قول بدهید دیابت به‌زودی از بین می‌رود.
۷- می‌تونم مثل دوستام بازی کنم؟
«آره، تو هم می‌تونی بازی کنی، بدویی و خیلی از کارهایی رو که دوست داری انجام بدی. فقط بعضی وقت‌ها باید قبل یا موقع بازی مراقبت‌های بیشتری انجام بدیم. ما و بقیه بزرگ‌ترهایی که ازت مراقبت می‌کنن، کمکت می‌کنیم.»
اگر کودک درباره یک فعالیت مشخص، مانند فوتبال، شنا یا اردو سؤال کرد، بهتر است درباره همان فعالیت صحبت کنید و مراقبت‌های لازم را مطابق برنامه درمانی او توضیح دهید.
به این ترتیب، کودک می‌فهمد دیابت لزوماً مانع انجام فعالیت‌های موردعلاقه‌اش نیست، اما ممکن است بعضی کارها به برنامه‌ریزی و مراقبت بیشتری نیاز داشته باشند.
۸- اگه چیزی رو نفهمیدم یا سؤال جدیدی داشتم، چی کار کنم؟
«هر وقت چیزی برات سؤال بود، می‌تونی از من بپرسی. اگه جوابش رو ندونستم، با هم از کسی که می‌دونه می‌پرسیم. اگه هم حالت خوب نبود، همون موقع به من یا یکی از بزرگ‌ترهایی که ازت مراقبت می‌کنن بگو.»
به فرزندتان اطمینان بدهید که هیچ اشکالی ندارد اگر چیزی را نمی‌فهمد یا لازم است چند بار درباره آن سؤال کند.
همچنین مهم است بداند برای کمک خواستن، لازم نیست ابتدا علت مشکلش را بفهمد یا بتواند آن را به درستی توضیح دهد.
اگر فرزندتان سؤال دیگری پرسید
ممکن است کودک سؤالی بپرسد که پاسخ آن را ندانید. در چنین موقعیتی، لازم نیست نگران شوید یا به دنبال یک پاسخ فوری باشید.
می‌توانید خیلی ساده بگویید:
«الان جواب دقیقش رو نمی‌دونم. بیا با هم از دکترت بپرسیم.»
گاهی هم کودک در آن لحظه بیشتر از پاسخ علمی، به شنیده شدن نیاز دارد.
اگر ناراحت یا نگران است، فرصت بدهید دربارهٔ احساسش صحبت کند. لازم نیست همیشه گفت‌وگو را با یک پاسخ قطعی یا جمله‌ای امیدوارکننده تمام کنید.
مهم این است که فرزندتان احساس کند سؤال‌ها و احساساتش برای شما اهمیت دارند و هر زمان خواست، می‌تواند دوباره درباره آن‌ها صحبت کند.
چند نکتهٔ علمی درباره داستان انیمیشن
در این انیمیشن برای اینکه مفاهیم پزشکی برای کودکان قابل فهم‌تر باشند، از تشبیه‌های ساده استفاده شده است.
خوب است شما به‌عنوان والد یا مراقب، چند نکته علمی را هم دربارهٔ این توضیحات بدانید:
تشبیه انسولین به کلید: این تشبیه به کودک کمک می‌کند نقش انسولین را بهتر تصور کند. البته در واقعیت، همهٔ سلول‌های بدن برای دریافت گلوکز به انسولین وابسته نیستند.
تولید انسولین در پانکراس: در دیابت نوع ۱، بدن انسولین کافی تولید نمی‌کند و ممکن است در مراحل اولیه هنوز مقداری انسولین بسازد. دریافت انسولین باید مطابق برنامهٔ تیم درمان ادامه داشته باشد.
فعالیت و بازی با دیابت: کودک می‌تواند در بسیاری از فعالیت‌های معمول شرکت کند؛ اما ممکن است برای انجام ایمن آن‌ها به مراقبت و برنامه‌ریزی بیشتری نیاز داشته باشد.
لازم نیست تمام این جزئیات را برای کودک خردسال توضیح دهید. هدف این است که خودتان درک دقیق‌تری از داستان داشته باشید و اگر فرزندتان سؤال بیشتری پرسید، بتوانید متناسب با سن او پاسخ دهید.
۳. چگونه انیمیشن را همراه کودک تماشا کنم و بعد از آن گفت‌وگو را ادامه دهیم؟
پیش از پخش ویدئو
لازم نیست تماشای انیمیشن را به یک جلسه آموزشی رسمی تبدیل کنید.
با لحنی ساده و دوستانه بگویید:
«یه داستان کارتونی دربارهٔ قند خون و انسولین داریم. دوست داری با هم ببینیمش؟»
اگر کودک موافق بود، کنارش بنشینید و ویدئو را پخش کنید.
بهتر است از قبل به او نگویید که بعداً باید به چند سؤال جواب بدهد یا تمام مطالب را یاد بگیرد. اجازه دهید از تماشای داستان لذت ببرد و با شخصیت‌های آن همراه شود.
هنگام تماشای ویدئو
بهتر است در تماشای اول، اجازه دهید کودک داستان را با آرامش دنبال کند.
نیازی نیست ویدئو را مرتب متوقف کنید و درباره هر اتفاق توضیح بدهید. شخصیت‌ها و گفت‌وگوهای انیمیشن برای انتقال مفاهیم اصلی طراحی شده‌اند.
البته اگر فرزندتان سؤالی پرسید، می‌توانید در صورت نیاز ویدئو را متوقف کنید و کوتاه پاسخ دهید.
اگر هم متوجه شدید از بخشی از داستان ناراحت یا نگران شده است، به احساسش توجه کنید.
می‌توانید با مهربانی بپرسید:
«این قسمت ناراحتت کرد؟ دوست داری درباره‌ش حرف بزنیم؟»
اگر تمایلی به صحبت نداشت، اصرار نکنید. می‌توانید کنارش بمانید و در صورت نیاز، تماشای ویدئو را متوقف کنید و ادامه آن را به زمان دیگری بسپارید.
بعد از تماشای ویدیو
بعد از تمام‌شدن انیمیشن، بهتر است گفت‌وگو را با یک سؤال ساده و دوستانه شروع کنید.
مثلاً:
«کدوم قسمت داستان رو بیشتر دوست داشتی؟»
یا «داستانش چطور بود؟»
اگر کودک علاقه نشان داد، می‌توانید کم‌کم درباره مفاهیم اصلی هم صحبت کنید:
- یادت هست انسولین توی داستان چه کمکی به سلول‌ها می‌کرد؟
- اگه بخوای برای عروسکت تعریف کنی انسولین چیه، چی می‌گی؟
- چیزی توی داستان بود که برات سؤال بشه؟
لازم نیست همه این سؤال‌ها را بپرسید. حتی یک گفت‌وگوی کوتاه و صمیمانه هم می‌تواند کافی باشد.
اگر فرزندتان به نقاشی علاقه دارد، می‌توانید پیشنهاد دهید شخصیت‌های داستان را نقاشی کند. این کار هم ممکن است فرصت خوبی برای صحبت کردن درباره چیزهایی باشد که از انیمیشن به خاطر سپرده است.
به جای امتحان گرفتن، فرصت گفت‌وگو ایجاد کنید
اگر کودک مفهوم انسولین را اشتباه توضیح داد، لازم نیست فوراً از او بخواهید پاسخ درست را تکرار کند. می‌توانید با لحنی دوستانه و بدون سرزنش، برداشت او را کامل‌تر کنید.
برای مثال:
«آره، انسولین به خیلی از سلول‌ها کمک می‌کنه از قند خون استفاده کنن.»
مهم‌تر از اینکه کودک پاسخ کاملاً درستی بدهد، این است که با خیال راحت دربارهٔ چیزهایی که فهمیده یا هنوز برایش سؤال هستند صحبت کند.
برای مثال:
«آره، انسولین به خیلی از سلول‌ها کمک می‌کنه از قند خون استفاده کنن.»
مهم‌تر از اینکه کودک پاسخ کاملاً درستی بدهد، این است که با خیال راحت دربارهٔ چیزهایی که فهمیده یا هنوز برایش سؤال هستند صحبت کند.
پیام پایانی انیمیشن را به زندگی واقعی کودک ارتباط دهید
در پایان داستان، شخصیت کارتونی به دختر کوچولو می‌گوید هر وقت نیاز داشت، می‌تواند صدایش کند.
این بخش فرصت خوبی است تا پیام مهمی را به فرزندتان منتقل کنید:
او برای زندگی با دیابت تنها نیست و همیشه می‌تواند سؤال‌ها و نگرانی‌هایش را با شما یا دیگر مراقبانش در میان بگذارد.
می‌توانید به او بگویید:
«همون‌طور که دختر توی داستان یه دوست داشت که کمکش می‌کرد، تو هم هر وقت سؤال داشتی یا چیزی نگرانت کرد، می‌تونی به من بگی. من و بقیه کسایی که ازت مراقبت می‌کنیم کنارت هستیم.»
خوب است این پیام فقط به همان روز محدود نشود.
در موقعیت‌های مختلف، با گوش‌دادن به حرف‌های کودک و پاسخ‌دادن بدون سرزنش، به او نشان دهید که می‌تواند درباره دیابت و احساساتش با شما صحبت کند.
۴. بعد از تماشای ویدیو چه انتظاری از کودک داشته باشیم؟
هدف این انیمیشن، آشنایی اولیه کودک با دیابت نوع ۱ است؛ نه اینکه با یک بار تماشای آن، تمام نکات مربوط به بیماری یا مراقبت از دیابت را یاد بگیرد.
بنابراین، بهتر است انتظاراتتان را با سن، میزان درک و شرایط عاطفی فرزندتان هماهنگ کنید.
بعد از تماشا، کودک چه چیزهایی ممکن است بفهمد؟
پس از تماشای ویدئو، ممکن است فرزندتان:
- متوجه شود بدن از گلوکز یا قند خون برای تأمین انرژی استفاده می‌کند.
- به زبان ساده بفهمد انسولین چه کمکی به بدن می‌کند.
- درک کند که بدن او انسولین کافی نمی‌سازد و به دریافت انسولین نیاز دارد.
- بداند دیابت نوع ۱ به دلیل رفتار اشتباه او ایجاد نشده است.
قرار نیست کودک بتواند همه این مفاهیم را برای شما توضیح دهد یا نام اندام‌های بدن را به خاطر بسپارد.
ممکن است برای درک بهتر بعضی قسمت‌های داستان، به توضیح دوباره نیاز داشته باشد یا دلش بخواهد در زمان دیگری یک‌بار دیگر انیمیشن را ببیند.
بهتر است اجازه دهید یادگیری با سرعت مناسب خودش پیش برود.
بعد از تماشا، کودک چه احساسی ممکن است داشته باشد؟
یکی از هدف‌های انیمیشن این است که کودک بهتر بفهمد بابت ابتلا به دیابت مقصر نیست و بداند برای مراقبت از خود می‌تواند از دیگران کمک بگیرد.
بااین‌حال، نباید انتظار داشته باشید که پس از تماشای ویدئو:
- تمام نگرانی‌هایش درباره دیابت برطرف شود.
- دیگر از تزریق انسولین یا اندازه‌گیری قند خون نترسد.
- فوراً دیابت را بپذیرد یا از داشتن آن ناراحت نباشد.
- حتماً درباره احساساتش با شما صحبت کند.
ممکن است فرزندتان بعد از تماشا خوشحال، ناراحت، کنجکاو یا حتی بی‌تفاوت به نظر برسد.
همه کودکان احساساتشان را به یک شکل نشان نمی‌دهند و هیچ‌کدام از این واکنش‌ها به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که آموزش موفق یا ناموفق بوده است.
اگر کودک درباره دیابت ناراحت یا عصبانی است، لازم نیست فوراً تلاش کنید احساسش را تغییر دهید.
گاهی جمله ساده‌ای مثل:
«می‌فهمم که بعضی وقت‌ها دیابت اذیتت می‌کنه.»
می‌تواند کمک‌کننده‌تر از تلاش برای قانع‌کردن کودک به خوشحال‌بودن باشد.
به او فرصت بدهید احساساتش را بیان کند، حتی اگر این احساسات برای شما هم ناراحت‌کننده باشند.
بعد از تماشا، چه انتظاری از رفتار کودک داشته باشیم؟
یکی از مهم‌ترین پیام‌هایی که می‌خواهیم کودک از این انیمیشن بگیرد، این است که می‌تواند سؤال بپرسد، نگرانی‌اش را بیان کند و هر وقت احساس ناخوشی کرد، از یک بزرگسال کمک بخواهد.
اما تماشای این انیمیشن به این معنا نیست که کودک باید از این پس مسئولیت مراقبت از دیابت را خودش برعهده بگیرد.
همچنین لازم نیست انتظار داشته باشید که بلافاصله همکاری بیشتری در تزریق انسولین یا اندازه‌گیری قند خون نشان دهد.
این مهارت‌ها به آموزش، تمرین، همراهی و آمادگی متناسب با سن کودک نیاز دارند.
فعلاً همین که فرزندتان فرصت پیدا کند بیماری خود را بهتر بشناسد و بداند برای کمک‌خواستن می‌تواند روی شما حساب کند، ارزشمند است.
اگر کودک چیزی نپرسید یا علاقه‌ای به گفت‌وگو نشان نداد
اگر فرزندتان بعد از تماشای انیمیشن چیزی نپرسید، لازم نیست نگران شوید.
بعضی کودکان همان لحظه درباره چیزهایی که دیده‌اند صحبت می‌کنند و بعضی دیگر ممکن است چند روز بعد، هنگام بازی یا در یک موقعیت روزمره، سؤالی مطرح کنند.
می‌توانید هر وقت فرصت مناسبی پیش آمد و کودک آمادگی داشت، دوباره به داستان اشاره کنید.
لازم نیست تمام گفت‌وگوها در همان روز انجام شوند یا برای پاسخ‌گرفتن به کودک فشار بیاورید.
اگر ناراحتی، ترس یا اضطراب فرزندتان شدید یا مداوم است و بر خواب، فعالیت‌های روزانه یا مراقبت از دیابت تأثیر می‌گذارد، بهتر است با تیم درمان کودک و در صورت نیاز روان‌شناس آشنا با دیابت کودکان مشورت کنید.
شما هم می‌توانید سؤال‌هایتان را با ما در میان بگذارید
همان‌طور که فرزندتان ممکن است درباره دیابت سؤال‌هایی داشته باشد، شما هم ممکن است هنگام توضیح بیماری به او با پرسش‌ها یا دغدغه‌های تازه‌ای روبه‌رو شوید.
شاید ندانید چطور به یک سؤال خاص پاسخ دهید یا وقتی کودک درباره دیابت ناراحت است، چه واکنشی نشان دهید.
اگر درباره آموزش دیابت به فرزندتان، توضیح مفاهیم ویدئو یا نحوه گفت‌وگو با کودک سؤالی دارید، می‌توانید از راه‌های ارتباطی دیابت۳۶۵ آن را با ما در میان بگذارید.
برای تصمیم‌های درمانی و مراقبت پزشکی اختصاصی فرزندتان، با تیم درمان او مشورت کنید. در شرایط فوری پزشکی نیز منتظر دریافت پاسخ آموزشی نمانید و مطابق برنامه اضطراری کودک اقدام کنید.
در پایان، یادتان باشد: قرار نیست با یک‌بار تماشای این انیمیشن، همه سؤال‌های فرزندتان پاسخ داده شوند.
مهم‌تر این است که کودک به‌تدریج دیابت خود را بهتر بشناسد و مطمئن باشد هر وقت سؤالی داشت، نگران شد یا به کمک نیاز پیدا کرد، می‌تواند با خیال راحت به سراغ شما بیاید.
متن کامل ویدیو
شب بخیر. خوب بخوابی عزیزم.
خدایا، چرا من؟
چی شده دختر کوچولو؟
تو دیگه چی هستی؟
هه هه، من منم دیگه. اینجام تا بهت کمک کنم، بگو ببینم چی شده.
من دیابت نوع یک دارم، دارم سعی می‌کنم باهاش کنار بیام؛ ولی فقط می‌خوام بدونم دلیلش چیه.
واسه همینه که من اینجام دیگه. من همه‌چی رو راجع به دیابت می‌دونم. بزن بریم تو بدن ببینیم چه خبره.
بدنِ تو از کلی سلول ساخته شده که غذاشون قنده. قند بهت انرژی می‌ده تا بازی کنی، بدویی و رشد کنی.
قندِ من، کجایی؟ هی! منتظریم! قند من؟
آقای قند، بیا!
قند من؟ قند من؟
روده‌های تو برای ساخت قند، کربوهیدرات رو از غذاهایی مثل برنج و نون و شکر تجزیه می‌کنه، بعدش این قنده وارد جریان خونت می‌شه و به سمت سلول‌هات حرکت می‌کنه.
قند من کجایی؟
قند برای اینکه درِ سلول رو باز کنه و واردش بشه، به یه چیزی به اسم انسولین نیاز داره. بدن شما خودش انسولین تولید می‌کنه توی کارخونه پانکراس که توی شکمته. وقتی دیابت نوع یک داری، بدنت نمی‌تونه انسولین بسازه. این تقصیر تو یا مامان بابات یا هر کس دیگه‌ای نیست ها، فقط بعضی وقت‌ها اتفاق می‌افته. وقتی به سلول‌هات قند نمی‌رسه، اونا خیلی خسته می‌شن و نمی‌تونن مثل قبل کار کنن.
اوه اوه، خیلی خسته‌ام.
بدنت کم‌کم از چربی‌ها استفاده می‌کنه تا انرژیش رو تأمین کنه و ممکنه حتی وزن کم کنی. بدنت وقتی می‌فهمه قند زیاد شده، سعی می‌کنه از شرّش خلاص شه. برای همین باعث می‌شه خیلی ادرار کنی. ادرار کردن زیاد هم باعث می‌شه یه سره تشنه بشی.
سلول‌ها واقعاً نیاز به قند دارن؟ چه‌جوری بهشون کمک کنم؟
اینجا جاییه که انسولین وارد عمل می‌شه. چون پانکراست دیگه انسولین تولید نمی‌کنه، می‌تونی خودت از انسولین استفاده کنی تا قند به سلول‌هات برسه و انرژیشون تأمین شه.
قندِ من، خوشحالم که دوباره می‌بینمت. قربون شما.
پس همه‌چی خوبه؟
هه هه، معلومه که خوبه. بیش از حد هم خوبه. تو می‌تونی هر کاری بکنی، درست مثل بقیه. حتی با منم آشنا شدی. شبت بخیر. خوب بخوابی.
شب بخیر.
یادت هم نره، هر موقع نیاز داشتی، فقط کافیه صدام کنی.
تأیید علمی شده
- دکتر محمدرضا مهاجری طهرانیفوق تخصص غدد و متابولیسم، متخصص بیماری‌های داخلی
پرسش و دیدگاه