شروع زندگی با دیابت نوع ۱؛ شناخت، پایش و هشدارها

خب، دوستان عزیز، این مبحث ما در مورد مقدمات بیماری دیابت، به‌خصوص دیابت نوع یکه. مادرا می‌فهمن من چی می‌گم. دیابت نوع یک یه بیماریه که یه دفعه میاد. اصلاً بچه‌ای که تا چند روز پیش هیچ مشکلی نداشته، الان باید روزی ۳ بار، ۴ بار انسولین بزنه. مادرا با چشم گریون میان، پدرا اصلاً گیجن. بهتره که بدونیم اصلاً دیابت نوع یک چیه و چرا به وجود میاد. وقتی آدم بدونه یه بیماری به چه دلیلی به وجود میاد، برای مبارزه کردن باهاش بهتر می‌تونه عمل بکنه. دیابت نوع یک بیماری ارثی نیست.
یعنی اینکه ناگهان، به دلیلی که ما هنوز خیلی‌هاشو نمی‌دونیم، سیستم ایمنی بدن حمله می‌کنه به سلول‌های بتای پانکراس. سلول‌های بتای پانکراس یا لوزالمعده، سلول‌هایی هستن که در بدن انسان انسولین ترشح می‌کنن. خب، همه ماها که اینجا هستیم، همه آدمایی که توی دنیا هستن، لحظه به لحظه لوزالمعده‌شون داره انسولین ترشح می‌کنه. در حالت عادی یک سطح خیلی پایینه، حدود نیم تا دو واحد، یک واحد در ساعت، برای اون قندی که کبد تولید می‌کنه. حتی بدون غذا خوردن، بله، انسولین آروم آروم ترشح می‌شه.
زمان‌هایی که ما غذا می‌خوریم، لوزالمعده و سلول‌های بتا شروع می‌کنن به ترشح انسولین بیشتر. چرا؟ انسولین کلیده. قفل در سلول رو باز می‌کنه که قند وارد سلول می‌شه. در بیمار دیابتی، وقتی سیستم ایمنی حمله می‌کنه و این سلول‌ها رو از بین می‌بره، وقتی شما غذا می‌خورید و قند وارد خونتون می‌شه، انسولینی نیست که اون در رو باز کنه، در سلول رو باز کنه که قند بره تو سلول. پس قند توی خون جمع می‌شه، سطحش زیاد می‌شه به صورت غیرعادی، که بهش می‌گن بیماری دیابت. و این قند بالا داخل خون چی کار می‌کنه؟
آروم آروم روی عروق بدن، در چشم، کلیه، پا، قلب، مغز، همه جا این قند بالا شروع می‌کنه مثل موریانه آسیب می‌زنه. پس علت اصلی بیماری دیابت نوع یک، نبودن انسولینه. ما به این بچه‌ها نمی‌گیم بیمار دیابتی، می‌گیم فرد دیابتی. یه آدم سالمه، بیمار نیست. بیمار وقتیه که بیماری باشه. این بچه‌ها فقط و فقط لوزالمعده‌شون انسولین ترشح نمی‌کنه، بنابراین قند وارد سلول نمی‌شه. پس قند تو خون تجمع پیدا می‌کنه، مثل یه شهری که جنگ شده، مرزها بسته شده، مواد غذایی بیرون هست ولی داخل سلول نمیاد. سلول گرسنه است.
قحطیه داخل سلول، ولی بیرون سلول پر از قنده. پس در داخل سلول مشکلاتی به وجود میاد. بیرون سلول، داخل رگ که پر از قنده، مشکلاتی به وجود میاد که این مشکلات منجر به عوارض دیابت می‌شه. در بیماران دیابت نوع یک، ما معتقدیم در حال حاضر که عامل اصلی این بیماری، اختلال در سیستم ایمنی و حمله سیستم ایمنیه. خیلی دارن روش کار می‌کنن. یه عده هم می‌گن مسائل ژنتیکی بالاخره در نوع یک هم دخیله. بنابراین دارن رو ژن‌درمانی کار می‌کنن، دارن روی داروهایی که سیستم ایمنی رو مهار می‌کنه.
حتی یه دارویی در دنیا اومده، می‌گن در افرادی که در خانواده نوع یک دارن، دیابت‌شون لب مرزه. بچه‌ها، بله، بچه‌هایی هم داریم که قندشون لب مرزه. می‌گن در این بچه‌ها یه دارویی الان حتی اف‌دی‌ای امریکا و اروپا تأیید کرده که به این بچه‌های پری‌دیابت یا پیش‌دیابت می‌زنن که تبدیل به نوع یک نشه. یعنی با مهار سیستم ایمنی کنترل می‌کنن. پس آینده روشنه. آینده روشنه. شاید ما بتونیم با داروهایی که ضد سیستم ایمنی‌اند، این حمله سیستم ایمنی رو به بدن کنترل کنیم. این یکی از اون ایده‌هایی‌یه که دارن روش کار می‌کنن.
خب، می‌گن چی می‌شه که دیابت به وجود میاد؟ چطور می‌شه که بچه یهو قندش می‌ره بالا؟ معتقدن مسائل استرسی، حالا مسائل روحی، بیماری‌ها مثل کووید. در زمان کووید، شیوع دیابت نوع یک خیلی زیاد شد. می‌گن خود بیماری‌های ویروسی شدید، خود استرس بیماری، خود مثلاً آپاندیسیت. بعضی موقع‌ها یه بچه وقتی آپاندیسیت می‌کنه یا وقتی یه عفونتی می‌کنه، یه دفعه دیابتش شروع می‌شه. می‌گن یه سری علل‌اند که بیماری دیابت نوع یک رو یه دفعه شعله‌ور می‌کنن. خیلی چیزا راجع بهش بحث شده. پس بهتره که بچه‌هامون رو از استرس دور بکنیم.
اگه بیماری ویروسی می‌گیرن، سریع درمان بکنیم. واکسن‌های الکی که مورد تأیید جامعه نیست و پزشک‌ها تأیید نکردن، نزنیم به بچه‌هامون. کاری نکنیم سیستم ایمنی بچه‌هامون بی‌خودی تحریک بشه. در مورد اینکه مدیریت دیابت نوع یک چی باید باشه، خیلی بحث شده تو دنیا. می‌گن که خیلی خب، در قدم اول آموزش. یعنی باید بچه، مادرش، پدرش، خانواده‌اش آموزش بگیرن. کاری که ما داریم براتون تو این برنامه انجام می‌دیم. بیمار دیابت نوع یک تا زمانی که آموزش نگیره، نمی‌تونه بیماریش رو مدیریت کنه.
الان در دنیای امروز می‌گن مدیریت درمان با خود بچه‌ست، با خود پدر مادره و فقط و فقط تو کلاس‌های آموزشی انجام می‌شه. مثل برنامه‌های این‌چنینی که دیابت ۳۶۵ برای شما داره انجام می‌ده. صفر تا صد دیابت رو شما باید بلد باشید تا بتونید با این بیماری مبارزه بکنید، عزیزای من. پس مدیریت درمان نوع یک با آموزشه. حرفی که سال‌هاست انجمن‌های دیابت امریکا، ایران، انجمن دیابت اروپا، همه دارن صحبت می‌کنن. اساس درمان نوع یک، آموزشه. آموزش اینکه دیابت چیه، چه‌جوری به وجود میاد، شمارش کربوهیدرات چیه.
یعنی شما باید یاد بگیرید که مثل یک لوزالمعده طبیعی، بسته به غذایی که می‌خورین، انسولین وارد بدنتون بشه. پس اساس درمان می‌شه آموزش.