چگونه از هایپرگلیسمی پیشگیری کنیم؟ کنترل و درمان هایپرگلیسمی

هایپرگلیسمی یا افزایش سطح قند خون، یکی از مهم‌ترین چالش‌هایی است که افراد مبتلا به دیابت با آن مواجه هستند. این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که بدن نتواند قند خون را به‌درستی تنظیم کند و در نتیجه میزان گلوکز در خون بیش از حد بالا برود. بی‌توجهی به هایپرگلیسمی می‌تواند زمینه‌ساز مشکلات جدی مانند آسیب به قلب، کلیه، چشم و اعصاب شود و کیفیت زندگی فرد را به‌طور قابل توجهی تحت تأثیر قرار دهد.

هایپرگلیسمی چیست؟

به وضعیتی که قند خون بالاتر از حد طبیعی قرار گیرد، هایپرگلیسمی گفته می‌شود. اگر قند خون همچنان در بالاتر از سطح طبیعی باقی بماند، می‌تواند عوارض جدی و حتی تهدیدکنندۀ زندگی را به همراه داشته باشد. افرادی که به دیابت مبتلا هستند، می‌بایست با اقداماتی همچون اصلاح سبک زندگی، تغذیه مناسب، ورزش کافی و پایش منظم قند خون، از بروز هایپرگلیسمی جلوگیری نمایند.

ما در مقاله «هایپرگلیسمی چیست؟» به طور کامل دربارۀ این وضعیت، علائم و نشانه‌ها، عوارض و عواملی که منجر به آن می‌شود، صحبت کرده‌ایم.

چه کسانی بیشتر در معرض هایپرگلیسمی قرار می‌گیرند؟

افرادی که شرایط زیر را داشته باشند، به احتمال بیشتری دچار هایپرگلیسمی می‌شوند. این شرایط عبارت‌اند از:

• مصرف نکردن مقدار کافی انسولین یا داروهای دیگر دیابت
• تزریق نادرست انسولین یا استفاده از انسولین تاریخ‌گذشته
• پایبند نبودن به برنامه غذایی دیابتی
• کم‌تحرکی
• بیماری یا ابتلا به عفونت
• مصرف داروهایی مانند استروئیدها یا داروهایی که سیستم ایمنی را مهار می‌کنند
• آسیب‌دیدگی یا انجام عمل جراحی
• قرار گرفتن در شرایط استرس.

با پزشک خود مشورت کنید که آیا هنگام بیماری یا مواجهه با استرس، آیا باید نسبت به حالت معمول داروی دیابت بیشتری مصرف کنید یا نه.

بیشتر بدانید: (آیا دیابت بر سلامت روان تاثیر دارد؟) (چگونه از عوارض روانی دیابت پیشگیری کنیم؟)

هایپرگلیسمی چگونه تشخیص داده می‌شود؟

پزشکان برای غربالگری هایپرگلیسمی و تشخیص دیابت آزمایش خون تجویز می‌کنند. این آزمایش‌ها می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

• تست قند خون ناشتا
• تست تحمل گلوکز
• تست A1c

افراد مبتلا به دیابت می‌توانند برای پایش سطح قند خون و بررسی هایپرگلیسمی، از دستگاه تست قند خون خانگی (گلوکومتر) استفاده کنند.

بیشتر بدانید: (A1c چیست؟)

هنگامی که دچار هایپرگلیسمی می‌شویم چه کار کنیم؟

تزریق انسولین اصلی‌ترین روش درمان و مدیریت هایپرگلیسمی است. اگر شما نیز برای کنترل دیابت انسولین تزریق می‌کنید، باید بدانید که هر فرد به دوز متفاوتی از انسولین نیاز دارد. برای آگاهی از انسولین مناسب و مقدار دوز کافی، حتما از پزشک خود مشورت بگیرید.

بیشتر بدانید: (انواع انسولین چیست؟)

توجه داشته باشید که تنها پزشکتان می‌تواند دوز مناسب برای درمان و پیشگیری از قند خون بالا را تشخیص دهد. بنابراین، از مصرف خودسرانه انسولین به طور جدی بپرهیزید.

برای افرادی که مبتلا به دیابت نوع ۲ هستند و نیازی به انسولین تزریقی ندارند، تغییر سبک زندگی مانند اصلاح رژیم غذایی و ورزش، همراه با داروهای خوراکی دیابت، می‌تواند به کنترل هایپرگلیسمی کمک کند.

اگر متوجه هر یک از علائم و نشانه‌های هایپرگلیسمی شدید، این اقدامامت را انجام دهید:

• اندازه‌گیری قند خون: قند خون خود را اندازه گرفته و با پزشک تماس بگیرید. ممکن است پزشک از شما بخواهد چندین نتیجه متوالی از اندازه‌گیری‌هایتان را ارائه دهید.
• نوشیدن آب بیشتر: آب به خروج قند اضافی از خون از طریق ادرار کمک می‌کند و مانع از کم‌آبی بدن می‌شود.
• افزایش فعالیت ورزشی: ورزش می‌تواند به کاهش قند خون کمک کند. اما در برخی شرایط، ممکن است قند خون را حتی بالاتر نیز ببرد. از پزشک بپرسید چه نوع ورزشی برای شما مناسب است.
• تغییر عادات غذایی: ممکن است نیاز داشته باشید با یک متخصص تغذیه مشورت کنید تا مقدار و نوع غذاهای مصرفی خود را اصلاح کنید.
• تغییر داروها: پزشک ممکن است مقدار، زمان‌بندی یا نوع داروهای دیابت شما را تغییر دهد. هرگز بدون مشورت با پزشک این کار را انجام ندهید.

اگر دیابت نوع ۱ دارید و قند خونتان بالای ۲۵۰ میلی‌گرم بر دسی‌لیتر است، پزشک ممکن است از شما بخواهد ادرار یا خون خود را از نظر وجود کتون آزمایش کنید.

در صورتی که قند خونتان بیشتر از اهداف درمانی تعیین‌شده باشد، حتماً با پزشک تماس بگیرید.

چگونه از هایپرگلیسمی پیشگیری کنیم؟

اگر به دیابت مبتلا هستید، متاسفانه باید بگوییم که پیشگیری کامل از هایپرگلیسمی همیشه ممکن نیست. اما می‌توانید با تنظیم برنامه مدیریت دیابت خود، تعداد دفعات و شدت هایپرگلیسمی را کاهش دهید.

این کار زمانی ساده‌تر است که شما و پزشکتان علت افزایش قند خون را بهتر و دقیق‌تر بشناسید. بنابراین تا حد امکان اطلاعات کامل را درباره تعداد دفعات قند خون بالا، در اختیار پزشک قرار دهید. گاهی رفع مشکل می‌تواند به سادگی تغییر زمان مصرف دارو، وعده‌های غذایی یا فعالیت بدنی باشد.

اقدامات زیر می‌تواند به پیشگیری از بالا رفتن قند خون کمک کند:

• تمام داروهای خود را طبق دستور مصرف کنید.
• دستورالعمل‌های پزشک درباره تغذیه و ورزش را دنبال کنید.
• به طور منظم قند خون خود را بررسی کنید.

پیشگیری از هایپرگلیسمی با سنسور پایش قند خون

یکی از روش‌های نوین و کاربردی برای مدیریت بهتر قند خون، استفاده از سنسور پایش قند خون است. این دستگاه‌ها با اندازه‌گیری مداوم سطح گلوکز در بدن، اطلاعات دقیقی در اختیار فرد قرار می‌دهند و کمک می‌کنند نوسانات قند خون در سریع‌ترین زمان ممکن شناسایی شوند.

مزیت اصلی سنسور پایش قند خون این است که شما را از تغییرات کوچک اما مهم قند خون آگاه می‌کند؛ تغییراتی که ممکن است در تست‌های دوره‌ای با دستگاه گلوکومتر خانگی به‌راحتی مشخص نشوند. هشدارهایی که این سنسورها ارسال می‌کنند، به شما این امکان را می‌دهد قبل از آنکه قند خون به سطح خطرناک برسد، اقدامات اصلاحی انجام دهید.

برای مثال، اگر دستگاه افزایش سریع قند خون را نشان دهد، می‌توانید با راهنمایی پزشک، دوز انسولین، برنامه غذایی یا فعالیت بدنی خود را به‌موقع اصلاح کنید. به این ترتیب، استفاده از این سنسورها نقش مهمی در پیشگیری از هایپرگلیسمی و کاهش عوارض ناشی از آن ایفا می‌کند.

ترکیب فناوری‌های نوین مانند سنسور پایش قند خون با رعایت رژیم دارویی و سبک زندگی سالم، می‌تواند یکی از مؤثرترین راهکارها برای مدیریت هایپرگلیسمی و بهبود کیفیت زندگی افراد مبتلا به دیابت باشد.

بیشتر بدانید: (سنسور پایش قند خون چیست؟)

تغییرات کوچک، نتایج بزرگ!

مدیریت دیابت بدون برنامه‌ریزی و پیگیری مستمر تقریباً غیرممکن است. هایپرگلیسمی زمانی به یک تهدید جدی تبدیل می‌شود که فرد از اهمیت مراقبت روزانه و توجه به سبک زندگی غافل شود. راهکارهای ساده‌ای مثل پایبندی به رژیم غذایی سالم، پرهیز از استرس‌های مداوم، ورزش منظم و مصرف داروها طبق دستور پزشک می‌تواند تفاوت بزرگی در کنترل شرایط ایجاد کند.

به جای تمرکز بر محدودیت‌ها، با دید مثبت به تغییرات کوچک و پایدار فکر کنید. همین تغییرات مداوم هستند که در طول زمان مانع بروز مشکلات می‌شوند و کیفیت زندگی را بالا می‌برند.

دوره‌های آموزشی دیابت ۳۶۵، به شما یاد می‌دهند چگونه سطح قند خون خود را کنترل کنید، علائم هشداردهنده را بشناسید و اقدامات پیشگیرانه و درمانی مناسب را انجام دهید، تا زندگی سالم و ایمن‌تری داشته باشید.

شما می‌توانید همین حالا متناسب با نوع دیابت خود (نوع ۱ یا نوع ۲) دوره آموزشی متناسب را انتخاب کرده و یک‌بار برای همیشه، عوارض دیابت را از خود دور کنید.